Zien
Wat heb ik veel moois gezien. Ik blijf genieten van het rondfietsen tussen alle mooie gebouwen, helemaal als er een mooi avondzonnetje op de gevels schijnt.
En wat zijn er veel mooie musea en expositieruimten. Ik heb vooral heel veel fotografie-tentoonstellingen bezocht; zo proefde ik een beetje de sfeer van de jaren ’20 en ’30, toen zo’n beetje álle later bekende kunstenaars hier woonden en ze hier samen geïnspireerd zaten te doen. Als ik dan daarna met mijn camera rond liep, hoorde ik er ook een beetje bij (toch?).
Maar ik zag ook heel veel lelijks, veel viezigs. Onderhoud is niet de nationale sport. ’t Is mooi dat het de toerist niet op valt, maar ik kon het niet níet zien. De Fransen hebben duidelijk niet hetzelfde gevoel voor netjes/verzorgd/gezellig/’t-oog-wil-ook-wat als de Nederlanders.
Horen
Elke avond heb je keuze uit tig concerten, in alle stijlen. Ik heb, bij vlagen, mijn best gedaan en veel moois gehoord. Maar 't is zo overweldigend dat je vaak niet weet wat je met het aanbod moet. Wat een cultureel aanbod in deze stad!
Minder elegant: ik heb ze horen toeteren. Ik ben er nog steeds niet van overtuigd dat het helpt om het verkeer beter door te laten stromen, maar ze blijven het proberen.
Ik heb niet zoveel Engels gehoord uit de mond van Fransen; dat blijft, ook in de wetenschap, een probleem.
Verder heb ik ze ook niet veel interesse horen tonen in de onbekende buitenlander: naar ik later begreep omdat het onbeleefd is om vragen te stellen aan iemand die je niet kent (oeps: ik heb dus wat foutjes gemaakt in ‘t begin!).
Ruiken
Ja, ik heb ze geroken. Aiaiaj, dat had niet gehoeven!
En dan heb ik het niet eens over de kaaswinkels of het te enthousiast gespoten parfum 's ochtends in the metro (of het gebrek daar aan, beter bekend als muf en zweterig, 's avonds in de metro).
Hoe kan een stad zó naar urine stinken!? (antwoord: omdat het een geaccepteerd fenomeen lijkt om op straat te plassen, gezien het feit dat je 'mannen in pakken' (niet alleen clochards) gewoon tegen gebouwen, hekken, auto's hun behoefte ziet doen). Dat heb ik elders nog nooit zo erg geroken.
Verder: uit je mond ruiken, sorry, echt stinken lijkt hier een geaccepteerd fenomeen. Ik kom het overal tegen. En de richtlijnen voor luchtverversing moeten ook wel anders zijn, gezien de vaak muf ruikende openbare gelegenheden (incl de luxe warenhuizen als Galeries Lafayette!).
Ik zie een opvallende afwezigheid van een ‘frisse lucht’-reflex; in het trappenhuis van mijn appartementengebouw zet ik soms een raam op een kier, voor een beetje frisse lucht ter compensatie van de ongeluchte-slaapkamerdampen die regelmatig de gang op kringelen. Het raam wordt steeds weer dichtgedaan, ongeacht de buitentemperatuur (Raar!). Op mijn werk zie ik vergelijkbare dingen.
Nee, de geurervaringen hier ga ik niet missen.
Proeven
Het land waar alles wat goed is vandaan komt – althans dat denken ze.
Natuurlijk hebben ze best wat om trots op te zijn, lekkere wijn (ook best een aantal die ik vooral ‘zuur’ vind en dus niet zo lekker, maar dat zie ik uiteraard verkeerd), lekkere kaas, Nutella (haha, dat hebben ze geadopteerd, voor op hun crêpes: de meeste Fransen denken dat het Frans is, itt Italiaans).
Ik heb natuurlijk aardig wat Franse maaltjes geproefd, waarvan veel lekkere, maar het is mijn lievelingscuisine niet. Zonder de tradities via de paplepel te hebben meegekregen, ben ik minder onder de indruk van weer een vergelijkbare menukaart. De Franse restaurantjes die creatief met de traditie om gaan, zijn in de minderheid. Ik heb geconcludeerd dat mij meer water in de mond loopt in een land met minder gastronomische historie/trots, maar meer originaliteit, zoals Engeland, en hopelijk maar ik denk ook NL. Al is het maar omdat je daar zeker weet dat je genoeg groenten krijgt: in Frankrijk is het niet ongebruikelijk dat je een stuk vlees opgediend krijgt met alleen aardappel – dat is voor hen namelijk een groente.
Voelen
En ik heb ze gevoeld. In de metro. En ook dat had niet gehoeven! Ik fietste bijna overal naartoe om de metro te vermijden, en wel hierom. Teveel mensen, te dichtbij (zie ook ‘Ruiken’!). Meer ga ik er niet over zeggen.
Ondanks alles waar ik gefrustreerd over was (de Franse slag: zie mijn blog!!), alles waar ik kritiek op bleek te hebben, alles wat ik niet begreep, voelde het goed. Het was een mooie ervaring. Ondanks het lang uitblijven van wetenschappelijk succes, heb ik heel veel geleerd.
De afgelopen jaren waren een waardevolle en leuke ervaring.
Maar de trouwe lezer of luisteraar heeft het al geconcludeerd: Frankrijk is niet mijn ‘lievelings’land. Dat heeft veel te met het organisatieniveau: blijkbaar is het overgeorganiseerde (en schone!) NL meer iets voor mij. Zoals ik al vaak heb geschreven: de Franse slag bestaat! Gelukkig is dat niet alleen mijn observatie: steeds als ik NLers spreek die hier ook langer hebben gewoond (en zelf hun verzekering, huisvesting, contract etc moesten regelen!!), hoor ik vergelijkbare frustraties. Ons Nlse referentiekader zit soms in de weg.
Maar hoewel ik me het meest heb geuit over praktische zaken, zijn die nog overkomelijk. Wat het meest maakt dat dit niet ‘mijn land’ is, is het verschil in sociale omgangsvormen. Als ik alle verschillende observaties op tel, kom ik tot de conclusie dat ik het hier een beetje ‘onderdrukt’ vind; men wordt niet geacht teveel uit de school te klappen, noch interesse te tonen in de nog onbekende medemens. Vooral het feit dat dat hetzelfde geldt voor collega’s, vind ik heel vreemd. Als je zolang met elkaar door brengt, kun je het beter een beetje gezellig maken, door elkaar een beetje te leren kennen. Ik zeg er weer bij dat ik het erg goed met mijn collega’s kan vinden, maar ik zie wel dat daar meer tijd over heen ging dan ik in NL heb meegemaakt, en ook dat dat voornamelijk aan mijn ongecensureerde interesse lag. Het duurde lang voordat ik door had dat dat eigenlijk niet zo hoort! Gelukkig ben ik er mee weg gekomen en heb ik een heel gezellige tijd gehad op mijn werk.
Verder zijn er gelukkig ook allerlei situaties die deze visie weerspreken, maar gezien het soort observaties kan ik niet anders concluderen dan dat er een groot cultuurverschil is. En dat een meer open sociale cultuur me meer aan spreekt.
Ik kom er vast nog eens op terug in een live gesprek!
Het was leuk, leerzaam, interessant. En nu is het mooi geweest (en ja, dat kan dus op velerlei manier worden geïnterpreteerd!).
Nu is het tijd om mijn leven in NL, Amsterdam weer op te bouwen. Daar zal het sociaal heel anders worden: het is de stad waar op dit moment de meeste van mijn vrienden wonen. Daar ben ik aan toe. En verder rijdt de NS natuurlijk ook vaak genoeg naar andere vriendelijke hoekjes van ’t land. Ik heb er zin in om weer dichtbij hen/jullie te zijn!
Ik heb altijd geprobeerd een genuanceerd beeld te vormen (mijn collegas werden gek van al mijn vragen!) en te schetsen. Onbedoeld leverde dat vaak een kritisch en niet per se positief beeld op.
De grote test komt nu: is NL werkelijk die utopie die het in mijn hoofd mogelijk geworden is? Ik ben erg benieuwd. Het lijkt me wel zo eerlijk om jullie van mijn bevindingen op de hoogte te houden. Ben je benieuwd hoe ik het ga ervaren om weer in NL te wonen, klik dan af en toe naar http://judithinnl.blogspot.com/
Ik beloof een eerlijk verslag!
