Gewoon beleefd?

Van overdreven/lege beleefdheid kan ik op z'n tijd wat kriegel (danwel agressief) worden, maar normaalgesproken pleit ik voor wat beleefdheid en respect. Maar ondanks de beste bedoelingen blijkt dat niet altijd eenvoudig: ik heb een verrassend cultureel verschil geconstateerd.
Stel je een situatie voor waarbij je luncht met een nieuwe collega. In NL is het dan volgens mij een soort sociale verplichting om een aantal (neutrale) vragen te stellen, om zo door interesse te tonen, de nieuwe collega op zijn/haar gemak te stellen. Behalve dat dit ‘beleefd’ is, vindt de gemiddelde NLer het volgens mij ook gewoon leuk of normaal om wat algemene dingen over het leven van de collega te weten.
Zo niet de Fransen.
Vragen stellen over het privéleven van een collega doe je namelijk niet (oeps!), dus om een nieuw iemand op zijn gemak te stellen, kijk je tijdens die eerste lunches zwijgzaam voor je uit, of praat je met de mensen die je wel al kent.
Ik had lang geleden wel al opgemerkt dat mijn Franse collega’s minder vragen stellen (en minder vertellen) over hun privéleven dan ik van Nlse collega’s (en mezelf) gewend was, maar dat het een algemeen Frans verschijnsel kon zijn, had ik niet geconcludeerd. Ik kwam erachter toen mijn bazin opmerkte dat een vraag van een Nler, tijdens een etentje op een congres, over hoe groot haar Parijse appartement is, toch wel erg persoonlijk was. Ik ken de beste man niet, maar ik kan me voorstellen dat (niemand een woord zegt! en dat) hij (de stilte wil doorbreken en) zich af vraagt hoe dat nou werkt in zo’n drukke, dure stad, zonder per se de details te hoeven over haar salaris, vermogen, of huur. Hij zal zich van geen kwaad bewust zijn geweest, vermoed ik.
’t Feit dat ik dit verschil pas recent ontdekte moet wel betekenen dat ik ook regelmatig onbehoorlijke vragen heb gesteld! (en ik ben ermee weg gekomen, dus ik ga daar niets aan veranderen!)

Ik vraag vaak aan mijn collega’s of ze speciale/leuke plannen hebben voor het weekend, zodat ik daar op maandag naar kan vragen. Vooral bij labwerk, waar niet steeds opperste concentratie vereist is, vind ik het leuk als je wat te kletsen hebt, en dat is vaak interessanter als je wat van elkaars levens weet.
Als mijn collega’s mij vragen of ik een leuk weekend heb gehad, geef ik automatisch antwoord met een beetje meer informatie dan alleen ‘ja’. Als ik het hen vroeg, zeiden ze ‘goed’. Einde gesprek.
Dit verschil hebben we wel eens geanalyseerd. Zij zeiden: ‘maar ik dacht dat het jou niet interesseert wat ik doe in ’t weekend.’ Tja, ik vroeg het toch? ‘Oh ja.’
Nadat ik had uitgelegd dat ik het leuker vind als je iets meer weet van elkaar, aangezien je toch al snel zo’n 8, 9, 10 uur per dag met elkaar in dezelfde ruimte bent, zeiden ze: ‘ja, dat is eigenlijk ook wel zo’.
Inmiddels weten we redelijk met wie we te maken hebben, niet alleen door bovenstaande gesprekken natuurlijk. Je leert elkaar wel kennen, maar het gaat langzamer dan in Nl. Mijn onbeleefde vragen hebben ongetwijfeld bijgedragen aan een versneld proces. Ik vind het er gezelliger op geworden – en ik denk de anderen ook. Ter bevestiging daarvan kan ik zeggen dat ik net als vorig jaar weer voor een weekend ben uitgenodigd bij een (oudere) collega en haar man op het platteland, én ik ben uitgenodigd voor de trouwerij eind mei van de jongere collega die op het platteland woont. Interessant om te horen hoe de trouwtradities daar zijn _ zeg maar traditioneel! Daar kan ik ook nog wel eens wat woorden aan wijden.
Verder grappig in deze context: we hebben nu een Costa Ricaanse student, die duidelijk even weinig van de Franse terughoudendheid moet hebben; ze kletst wat af, vertelt en vraagt. De Fransen blijken niet altijd zin te hebben om vol aandacht te luisteren. Ik doe dat wel meer, omdat ik haar enthousiasme om ervaringen, gedachten, met collega’s te delen wel herken …
Het is me ook opgevallen dat ik haar sneller en actiever te hulp schiet bij het overleven in Parijs in het algemeen, of de Franse bureaucratie in het bijzonder. Hoewel mijn collega’s haar best willen helpen als ze er letterlijk om vraagt, lijkt het alom aanwezige gebrek (kan dat?) aan servicegerichtheid ook een beetje bij hen te zijn ingesleten…

(ondanks dat ik net een nieuwe (pracht) camera heb gekocht, en ik daar erg enthousiast van word, heb ik geen ideeën voor een begeleidend plaatje)